.jpg)
Xã Tam Mỹ Tây (Núi Thành) là làng quê nghèo khó ẩn mình dưới dãy núi Răng Cưa. Trong thời kỳ chống Mỹ, Tam Mỹ Tây được địch xem là vùng “trọng điểm bình định” của chúng, là “vành đai trắng” của căn cứ quân sự Chu Lai.

Một góc làng Tam Mỹ Tây. Ảnh: L.V.H
Ở các thôn vùng dưới như Trung Thành, Trung Chánh, Trung Lương Thạnh Mỹ chúng mở các chiến dịch càn quét, dồn dân lập ấp Tân sinh. Các thôn vùng trên như Tịnh Sơn, Đồng cố, Tú Mỹ bọn chúng cho các loại pháo từ phi trường Chu Lai, quận lỵ Lý Tín ngày đêm thi nhau nã đến nhằm “làm sạch cộng sản”... Sau năm 1975, chúng tôi những học sinh cấp ba trường huyện lần đầu tiên về đây tham gia lao động tăng gia sản xuất vỡ núi trồng sắn. Ngày ấy, đi từ thôn Trung Thành lên đến Tịnh Sơn (bây giờ là trung tâm xã) đâu đâu cũng thấy in đậm dấu tích chiến tranh...
Trải qua bao nhiêu năm xa cách, về lại với Tam Mỹ Tây trong những ngày đầu tháng 7, chúng tôi hòa trong không khí tất bật chuẩn bị cho các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, nào là đêm “Thắp nến tri ân”, dâng hương, dâng hoa nghĩa trang liệt sĩ, tổ chức hội trại “Uống nước nhớ nguồn”, thăm hỏi Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, thương bệnh binh… Qua mấy năm thực hiện phong trào xây dựng nông thôn mới với “người nông dân là chủ thể” càng làm thay đổi diện mạo một làng quê anh hùng. Những con đường làng trước đây “nắng bụi, mưa lầy”, những chiếc cầu tre mong manh lắc lẻo ở các thôn Trung Thành, Trung Chánh, Trung Lương, Thạnh Mỹ, Tịnh Sơn… Nếu trước đây, có được một chiếc xe máy, dù xoàng xỉnh để làm phương tiện đi lại đã là ước ao của người dân nơi đây, thì hôm nay nhiều nhà đã sắm được ô tô con, ô tô tải, xe múc, xe ủi...
Làng quê ở xã Tam Mỹ Tây một thời bị chiến tranh tàn phá nặng nề, cuộc sống vô cùng khó khăn nay đã thay da đổi thịt, tỷ lệ hộ nghèo đến năm 2019 giảm còn 2,25%. Thành quả đó là nhờ bà con năng động tiếp cận nắm bắt khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con vật nuôi, phát triển hài hòa cân đối giữa việc trồng rừng, làm ruộng, chăn nuôi và kinh doanh dịch vụ. Trên địa bàn xã Tam Mỹ Tây có hơn 70 hộ đăng ký xây dựng mô hình phát triển kinh tế, cải tạo vườn tạp, có 34 hộ trồng xoài, bưởi da xanh, chuối lùn, thanh long cao sản, quýt đường, cam sành và nhiều mô hình phát triển trang trại tổng hợp đem lại hiệu quả kinh tế khá cao, giải quyết việc làm cho nhiều lao động. Tiêu biểu như mô hình trang trại của các ông Phan Văn Đào (thôn Tịnh Sơn), Phan Khắc Sinh (thôn Trung Lương) kết hợp chăn nuôi với trồng trọt cho doanh thu hàng năm cả tỷ đồng, lãi 100 - 180 triệu đồng...
Trải qua các cuộc kháng chiến xã Tam Mỹ Tây có 177 liệt sĩ, 72 Bà mẹ Việt Nam anh hùng (còn sống 4 mẹ), 3 Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (còn sống 2 người), 75 thương binh, 14 bệnh binh, 69 người có công cách mạng đang hưởng lương hằng tháng, 98 người bị địch bắt tù đày, 15 người bị nhiễm chất độc hóa học. Xã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang sớm nhất của huyện Núi Thành (năm 1978) và cũng là xã duy nhất của huyện được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam trao tặng Huân chương Thành Đồng.
Cuộc sống ấm no, trường học, trạm y tế khang trang, đã hoàn thành phổ cập giáo dục bậc THCS, gần đây năm nào Tam Mỹ Tây cũng có hàng chục học sinh tốt nghiệp THPT bước vào giảng đường đại học, cao đẳng. Thông qua cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, phong trào xây dựng nông thôn mới, bà con xã Tam Mỹ Tây thực hiện nếp sống văn minh, gắn kết tình làng, nghĩa xóm. Hễ nghe có người ốm đau, hoạn nạn hay qua đời thì cả làng đến trông nom, chăm sóc, lo liệu; nạn trộm cắp, ẩu đả, xô xát trong làng, trong xóm đã giảm hẳn, không có tệ nạn xã hội.
Hôm nay đi trên những con đường bê tông, thảm nhựa giữa các làng quê, bắt gặp các em thơ tung tăng vui đùa, nam nữ thanh niên hăm hở đến các nhà máy, công ty, công sở… trong tôi càng cảm nhận sự thanh bình yên ả của làng quê Tam Mỹ Tây. Mảnh đất anh hùng đã thực sự hồi sinh.
LÊ VĂN HUÂN