.jpg)
.jpg)
Đậm đà hương vị quê nhà xứ Quảng
GÁNH HỒN LÀNG ĐI
Giải Nhất Tinh hoa Mỳ Quảng Phú Chiêm- Bà Trần Thị Thời
Tôi về xứ Quảng quê tôi
Cánh đồng chiêm trũng, bãi bồi, cồn dâu
Phù sa sông Thu mỡ màu
Thơm hạt gạo xiệc, ruộng sâu ơn người
*****
Chỉ là tô mỳ Quảng thôi
Mà hồn, mà cốt đất trời Phú Chiêm
Cũng tôm, cũng thịt kho rim
Con cua đồng bãi ngọt niềm hương quê
*****
Ai xa xứ lòng quay về
Bến đò, con nước, bờ tre, tô mỳ
Người Phú Chiêm gánh hồn đi
Gánh thương, gánh nhớ, gánh mỳ Quảng Nam
*****
Miếng quê ngon, thấm rất đằm
Từng ngọn rau sống cũng thầm thì hương
Chỉ là tô mỳ bình thường
Mà chan cả những yêu thương một đời
*****
Điện Phương, Điện Bàn quê tôi
Xa xôi thì nhớ, gụi gần lại thương.
TG: Vạn Lộc
Nhà thơ Vạn Lộc (thứ 5 bên phải qua) rất vui khi nhận được giải Nhất cuộc thi sáng tác thơ lục bát với bài thơ "Gánh hồn làng đi"
Lời bình:
Có thể nói rằng hình ảnh 20 nghệ nhân với đôi quang gánh mì Quảng Phú Chiêm được tuyển chọn từ hàng trăm hộ nấu mì Quảng ở Điện Phương và các xã lân cận vào vòng chung kết diễn ra trong ngày hội mì Quảng lần thứ nhất- năm 2022 với chủ đề “Tinh hoa mì Quảng - Phú Chiêm” diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 5 đến 7/8 tại làng Thanh Chiêm, thôn Thanh Chiêm 2, xã Điện Phương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam đã gây ấn tượng mạnh trong trái tim tràn đầy xúc cảm của nữ sĩ để chị đặt tên cho bài thơ xuất sắc của mình: "GÁNH HỒN LÀNG ĐI".
Khổ thơ đầu tiên của nữ sĩ tỏ lòng ơn nghĩa của một người con đất Quảng với những "cánh đồng chiêm trũng", cùng với những "bãi bồi, cồn dâu", mà đặc biệt là dòng sông Thu Bồn đầy ắp phù sa màu mỡ hàng năm vào mùa mưa lũ tràn vào những cánh đồng để nuôi lớn đồng lúa tạo nên những hạt gạo xiệc thơm lừng chính gốc của xứ Quảng được đôi bàn tay lao động chất phác của người nông dân:
"Tôi về xứ Quảng quê tôi
Cánh đồng chiêm trũng, bãi bồi, cồn dâu
Phù sa sông Thu mỡ màu
Thơm hạt gạo xiệc, ruộng sâu ơn người"
Hạt gạo xiệc từ những cánh đồng chiêm trũng sẽ là nguyên liệu đầu tiên cần phải nói đến của món mì Quảng.
Để có tô mì Quảng đặc chủng Phú Chiêm, nghệ nhân chế biến cần phải có đủ các nguyên liệu: sợi mì quảng, tôm, thịt ba chỉ, cua đồng, trứng cút, củ nén, đậu phộng sống, bánh tráng nướng, đậu phộng rang, rau thơm ăn kèm: cải non, giá sống, bắp chuối bào, ngò rí, hành lá, cùng các loại gia vị: đường, muối, nước mắm, dầu đậu phộng, dầu màu điều, tiêu, nữ sĩ đã khái quát lại bằng bốn câu thơ lục bát tài tình:
'Chỉ là tô mỳ Quảng thôi
Mà hồn, mà cốt đất trời Phú Chiêm
Cũng tôm, cũng thịt kho rim
Con cua đồng bãi ngọt niềm hương quê"
Trong cuộc đời của tôi, vì cuộc sống riêng, đã có thời gian bất đắt dĩ phải xa xứ Quảng, ngoài cha mẹ của mình, điều còn khiến tôi đặc biệt nhớ là món mì Quảng... Chính vì thế mà tôi cảm thấy rằng nhà thơ Vạn Lộc như nói hộ lòng những người con xa xứ Quảng khi chị viết hai khổ thơ tiếp theo:
"Ai xa xứ lòng quay về
Bến đò, con nước, bờ tre, tô mỳ
Người Phú Chiêm gánh hồn đi
Gánh thương, gánh nhớ, gánh mỳ Quảng Nam
Miếng quê ngon, thấm rất đằml
Từng ngọn rau sống cũng thầm thì hương
Chỉ là tô mỳ bình thường
Mà chan cả những yêu thương một đời"
Cái hình ảnh người Phú Chiêm - nghệ nhân kiếm sống bằng đôi gánh mì Quảng Phú Chiêm thật là đẹp khi nữ sĩ dùng cụm từ ẩn dụ "gánh hồn đi" như gánh hồn quê sao mà đẹp thế! Và hình ảnh "gánh thương, gánh nhớ, gánh mì Quảng Nam" ấy nó da diết, gần gũi biết bao!
Món mì Quảng Phú Chiêm tuy được làm nên từ những nguyên liệu hình thành từ đất đai và bàn tay lao động của người nông dân chất phác của bản xứ, mà nó rất ngon và thấm đẩm tình người xứ Quảng. Nữ sĩ đã rất tinh tế khi dùng nghệ thuật nhân cách hóa mà viết rằng "Từng ngọn rau sống cũng thầm thì hương". Và câu chữ của nữ sĩ như len vào từng tế bào cảm xúc của tôi khi chị viết vừa mộc mạc, vừa lay động cả lòng người: "Chỉ là tô mỳ bình thường/Mà chan cả những yêu thương một đời."
Hai câu cuối cùng khép lại bài thơ nữ sĩ cho mọi người biết rằng món mì Quảng Phú Chiêm đặc hiệu có từ mảnh đất Điện Phương, Điện Bàn, là nơi con người đất Quảng xa xứ nhớ quay quắt, và khi sống gần gũi thì lại thương vô cùng:
"Điện Phương, Điện Bàn quê tôi
Xa xôi thì nhớ, gụi gần lại thương."
Mì Quảng đã được Tổ chức Kỷ lục châu Á xếp vào 12 món ăn Việt Nam có giá trị ẩm thực cao, trở thành món ăn đặc sản của châu Á. Sở dĩ món mì Quảng được xếp hạng như vậy, nói như nhà văn đất Quảng Nguyên Ngọc miêu tả: “Mì Quảng ngon một cách mạnh mẽ, thô nhám, xồm xoàm, nhiều và no”.
Và Giáo sư Trần Văn Khê người Nam bộ, một chuyên gia hàng đầu về âm nhạc truyền thống Việt Nam khi ăn mì Quảng đã nói rằng: “Về khẩu vị và nghệ thuật, mì Quảng thuộc loại “xuất sắc”.
Với chút sáng tạo thêm vào từ nền tảng món Mì Quảng nói chung, mì Quảng Phú Chiêm nói riêng sẽ được cả nước và thế giới sẽ biết đến như một món ăn đặc sản của xứ Quảng mà du khách khắp nơi khi du lịch đến xứ Quảng sẽ không quên tìm đến tận nơi để thưởng thức.
Chỉ với 18 câu thơ lục bát, nữ sĩ Vạn Lộc đã thật tài tình vẽ lên được cái hồn của người dân Điện Phương, Điện Bàn qua món mì Quảng Phú Chiêm.
Vì vậy tôi rất đồng cảm với nhạc sĩ Đỗ Xuân Khẩn đa tài khi anh đọc bài thơ GÁNH HỒN LÀNG ĐI của nữ sĩ Vạn Lộc mà cảm nghĩ rằng:
"Mì Quảng Phú Chiêm sẽ được nhiều người biết đến và tìm để thưởng thức sau khi đọc thơ chị. Một nhịp cầu được nối bằng ngôn ngữ thơ…,"
Nông Sơn, 9/8/2022
TG: Trần Thu Giang
Tác giả bình thơ Dũng Lê (BD: Trần Thu Giang)
*Cám ơn 2 Tác giả đã gởi bài về Blogquangnam
