.jpg)
BÁNH NỔ DÂN DÃ CHỈ CÓ Ở XỨ QUẢNG QUÊ MÌNH
Mỗi khi trời mưa lạnh nhất là những ngày cuối Đông về, cái tái tê của luồng gió thổi qua nhè nhẹ cũng làm buốt giá da thịt. Chỉ có ở trong nhà và nhen nhóm bếp củi than mới thật sự ấm áp. Và lúc này đây ta thường nghĩ ngay đến việc làm bánh là hợp lý nhất.
Không cần phải nói gì nhiều hơn thế, trong đầu luôn mườn tượng rất nhiều loại bánh có thể đun trên lửa than như bánh tét, bánh rò, bánh chưng, bánh tổ, bánh thuẩn, bánh in, bánh da…song có một thứ nghe thật vui tai đó là tiếng nổ lung tung phát ra từ hạt nếp trắng khi ở trên bếp khiến ta nghĩ ngay đến món bánh khá quen thuộc mà rất dễ làm mang tên “BÁNH NỔ”.
Nhớ lại những ngày ấu thơ, hồi tôi còn bé xíu, tết năm nào cũng vậy, mỗi nhà đều tự làm bánh để đón cúng giao thừa và đón Xuân mới. Cứ tối đến là ba bốn nhà gần đó chung lại làm và mỗi cô một khâu mà vui. Người rang nếp, người thắng đường, người giã gừng tươi lấy nước….tất cả đều muốn điểm tô và dành hết tình cảm của mình qua chiếc bánh thân thương đầy nghĩa tình như thế!
Với nguyên liệu rất dễ tìm, thường ngày đã sẵn có trong gian bếp của nhà nông. Hạt nếp được dự trữ sau khi thu hoạch vụ mùa. Gừng tươi có thể tự trồng trong khuôn viên vườn tược với diện tích không rộng lắm. Bên cạnh đó còn có đường cát tinh luyện hoặc đường đen (tán, bát đường).
Nếp làm bánh phải là nếp ngon hảo hạng, nếp được chọn từ mùa trước, mang phơi khô rồi cất kỹ. Trước khi làm bánh, nếp phải được phơi lại một lần, phơi càng khô thì khi rang sẽ nổ càng giòn và hạt nếp bung càng đẹp. Nếp được rang trên bếp than hồng. Khi đủ độ nóng, vỏ trấu sẽ tự bung ra ngoài, chỉ còn lại những bống nếp trắng ngần, thơm ngát. Bống nếp được sàng sảy cho sạch trấu rồi đóng vào khuôn. Sau đó, người ta cho thêm nước đường thắng trộn nước gừng vào. Sau khi tháo khuôn, miếng bánh nổ sẽ được nướng lại cho khô nước đường rồi cắt thành những lát nhỏ hình vuông, chữ nhật hay tam giác trang trí lên đĩa cho đẹp.
Là món bánh nổ tuy dân dã nhưng hương vị thơm ngon độc đáo. Chỉ cần cắn một miếng giòn tan, nghe trên đầu lưỡi cái dẻo bùi của nếp, vị ngọt thanh của đường quyện trong hương gừng thơm dìu dịu, ta mới cảm nhận hết cái ngon thanh thanh ngọt nhẹ mà vương vấn của món quà quê giản dị và ý nghĩa này.
Sở dĩ nó mang tên bánh nổ vì đơn giản khi rang, nếp sẽ nổ bung ra thành những hạt cốm trắng tinh đẹp mắt cùng tiếng nổ lách tách rất vui tai. Tên bánh đơn sơ mộc mạc là vậy nhưng bên trong bánh là cái thơm ngon đậm đà kết tinh từ từng hạt nếp tròn chắt chiu hương đồng gió nội, mưa nắng đất trời. Bánh nổ giòn thơm từ bao đời là món quà quê thân thuộc gắn với tuổi thơ của những người con xứ Quảng.
.jpg)
Cho dù có đi đâu xa ta vẫn luôn nhớ về quê mình Quảng Nam với những món bánh dân dã gắn liền với người dân bản địa. Trong những dịp tết đến Xuân về thì không thể thiếu khi bày biện cùng với các loại bánh khác. Nó đã trở thành đặc sản đặc trưng ẩm thực nơi đây. Được làm quà cho bạn bè phương xa và được người dân luôn tự hào về nó.
Có thể ban đầu chỉ là thứ quà ăn chơi, bánh nổ còn là một phần trong đời sống văn hóa của người xứ Quảng. Nó thường xuất hiện trên mâm cỗ dâng cúng tổ tiên của người Quảng Nam và không thể thiếu món bánh này.
Ngày nay, dù có không ít loại bánh khác cạnh tranh rất lạ trên thị trường nhưng bánh nổ dân dã vẫn luôn được người xứ Quảng trân quý vì nó luôn mang đậm đà dư vị của quê hương.
Nếu có một cơ hội được trở về quê, tôi sẽ chọn ngày gần nhất, và thời điểm đó đang đến rất cận kề. Sắp khép lại mùa Đông với chuỗi ngày cuối tháng Chạp, giáp tết Xuân Nhâm Dần 2022 sẽ là dịp để có thể tự tay làm nên những chiếc “bánh nổ”, sẽ được quay quần bên ngôi nhà nhỏ với những người thân bên bếp lửa than củi ấm áp trong không khí gia đình.
Phù Sa quê hương tôi, những con người giản dị làng Mông Lãnh chân chất ấy, ngoài việc đồng án trở về nhà, sau chuỗi ngày nghỉ Đông lạnh giá, giáp Tết luôn giữ đậm nét cổ truyền với công thức làm bánh khá quen thuộc từ bao đời nay.
Mời bạn về thăm Quế Xuân 1, Quế Sơn quê tôi để có thể uống chén chè xanh cùng thưởng thức “bánh nổ” giòn tan lốp bốp khi nhâm nhi nó. Cùng ngồi ôn lại kỷ niệm ngày xửa ngày xưa cái thời bao cấp khó khăn của thập niên 60,70 và tất cả đều làm bánh thủ công rất công phu này.
NHÀNH CỎ NON
21/01/2022
